“ຄວາມເປັນຈິງກ່ຽວກັບ ຈຸດຄົງຄ້າງເສັ້ນຊາຍແດນລາວ-ກຳປູເຈຍ” ປຶ້ມປົກຂາວທີ່ຄົນລາວຄວນອ່ານ

0
13455

ສະຖາບັນວິທະຍາສາດສັງຄົມແຫ່ງຊາດ ໄດ້ອອກປຶ້ມປົກຂ່າວ  ” ຄວາມເປັນຈິງກ່ຽວກັບຈຸດຄົງຄ້າງເສັ້ນຊາຍແດນລາວ-ກຳປູເຈຍ” ຄວາມຍາວ 37   ເຊິ່ງພິມແຈກຢາຍໃນຕົ້ນເດືອນພຶດສະພາ 2018. ມີ3 ພາສາ(ລາວ, ກຳປູເຈຍແລະ ອັງກິດ).

ກ່ອນທີ່ຈະອອກປຶ້ມຫົວດັ່ງກ່າວກໍມີການຕີພິມ ບົດດັ່ງກ່າວ ລົງໃນຫນັງສືພິມປະຊາຊົນ ແລະ ປະເທດລາວມາກ່ອນໃນຕົ້ນເດືອນເມສາ ໂດຍສະເພາະພິມເຜີຍແຜ່ໃນຫນັງສືພິມປະຊາຊົນນັບແຕ່ວັນທີ10-13 ເມສາ 2018.

ປຶ້ມດັ່ງກ່າວແບ່ງເປັນ3 ພາກໃຫຍ່ຄື: ພາກທີ1 ເວົ້າເຖິງຄວາມເປັນມາທາງດ້ານປະຫວັດສາດແຫ່ງການພົວພັນລະຫວ່າງລາວ-ກຳປູເຈຍ; ພາກທີ2 ເວົ້າກ່ຽວກັບການຕົກລົງຂອງສອງປະເທດໃນການສຳຫຼວດ ແລະ ປັກຫຼັກໝາຍຊາຍແດນ; ພາກທີ3 ວິທີທາງແກ້ໄຂ ທີ່ສົມເຫດສົມຜົນ.

ທີມງານລາວອັບເດດຈະມານຳສະເຫນີ ນັບແຕ່ພາກທີ 2 ເປັນຕົ້ນໄປ. ສະເພາະໃນຫົວຂໍ້ທີ່ທ່ານກຳລັງອ່ານຢູ່ນີ້ພວກເຮົາຈະນຳສະເຫນີພາກທີ2 ຫົວຂໍ້ທີ1 , ສ່ວນຫົວຂໍ້ທີ 2 ແລະ 3 ກະລຸນາຕິດຕາມອ່ານໄດ້ໃນຄັ້ງຕໍ່ໄປເພື່ອບໍ່ໃຫ້ບົດຍາວເກີນໄປ.

ພາກທີ 2 ການຕົກລົງຂອງສອງປະເທດໃນການສຳຫຼວດ ແລະ ປັກຫຼັກໝາຍຊາຍແດນ

ພາຍຫຼັງທີ່ກຳປູເຈຍໄດ້ມີການລວມປະເທດໃຫ້ເປັນເອກະພາບກັນພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນໃໝ່ ໂດຍມີ ສົມເດັດ ໂນໂຣດົມ ສີຫານຸ ເປັນປະມຸກ, ການພົວພັນລະຫວ່າງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ແລະ ຣາຊາອານາຈັກ ກຳປູເຈຍ ໄດ້ກ້າວເຂົ້າສູ່ຍຸກໃໝ່, ໂດຍສະເພາະໃນປີ 1995 ລັດຖະບານທັງສອງ ໄດ້ຕົກລົງໃຫ້ມີການແລກປ່ຽນຢ້ຽມຢາມລະຫວ່າງປະມຸກລັດຂອງສອງປະເທດເຊັ່ນ: ການ ຢ້ຽມຢາມຣາຊະອານາຈັກ ກຳປູເຈຍ ຂອງພະນະທ່ານ ໜູຮັກ ພູມສະຫວັນ, ປະທານປະເທດແຫ່ງ ສາທາ ລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ໃນເດືອນມິຖຸນາ ແລະ ການຢ້ຽມຢາມ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ຂອງສົມເດັດ ໂນໂຣດົມ ສີຫານຸ, ກະສັດແຫ່ງຣາຊະອານາຈັກ ກຳປູເຈຍ ໃນເດືອນພະຈິກ. ໃນໂອກາດດັ່ງກ່າວ, ລາວ ແລະ ກຳປູເຈຍ ໄດ້ເຊັນສັນຍາມິດຕະພາບ ແລະ ການຊ່ວຍເຫຼືອເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ ເພື່ອຮັດແໜ້ນ ແລະ ຂະຫຍາຍສາຍພົວພັນລະຫວ່າງສອງປະເທດ ແນໃສ່ຮັບປະກັນຜົນປະໂຫຍດຂອງກັນ ແລະ ກັນ ແລະ ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ, ທັງສອງຝ່າຍຍັງໄດ້ຕົກລົງ ໃຫ້ມີການສ້າງຕັ້ງ ຄະນະກຳມາທິການຮ່ວມມືທາງດ້ານເສດຖະກິດ-ເຕັກນິກ ແລະ ວັດທະນະທຳ ເພື່ອຜົນ ປະໂຫຍດຂອງກັນ ແລະ ກັນ ໂດຍແມ່ນລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ເປັນປະທານ ແລະ ສ້າງຕັ້ງຄະນະກຳມາທິການຊາຍແດນຮ່ວມ ເພື່ອກຳນົດເສັ້ນຊາຍແດນ ແລະ ດຳເນີນການເປັນຫຼັກໝາຍ ຊາຍແດນຮ່ວມກັນ.

ເພື່ອເປັນບ່ອນອິງໃຫ້ແກ່ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານຊາຍແດນ ກໍຄືການສຳຫຼວດ ແລະ ເປັນຫຼັກໝາຍຊາຍແດນຮ່ວມກັນ, ໃນວັນທີ 22 ພະຈິກ 1995 ຄະນະຜູ້ແທນລັດຖະບານຂອງສອງປະ ເທດ ຈຶ່ງໄດ້ພ້ອມກັນພິຈາລະນາ ແລະ ຮັບຮອງເອົາ 04 ຫຼັກການພື້ນຖານ ໃຫ້ແກ່ວຽກງານດັ່ງກ່າວ ໃນໂອກາດກອງປະຊຸມຄັ້ງປະຖົມມະລຶກຂອງຄະນະກຳມາທິການຊາຍແດນຮ່ວມ ລາວ-ກຳປູເຈຍ; ກຳປູເຈຍ-ລາວ ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໂດຍແມ່ນຮອງລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ເປັນປະທານ ແລະ ລົງນາມບົດບັນທຶກກອງປະຊຸມດັ່ງກ່າວ.


ນັກຄົ້ນຄວ້າປະຫວັດສາດຂອງສະຖາບັນວິທະຍາສາດສັງຄົມແຫ່ງຊາດ, ນອກຈາກທີ່ໄດ້ອ້າງອິງໃສ່ ຂໍ້ມູນຕ່າງໆທີ່ໄດ້ພົບເຫັນແລ້ວ ກໍຍັງໄດ້ມີໂອກາດເຂົ້າພົບເພື່ອຊາບລາຍລະອຽດນຳເຈົ້າໜ້າທີ່ຂອງຄະນະ ກຳມາທິການຊາຍແດນແຫ່ງຊາດ ລາວ-ກຳປູເຈຍ ຫຼາຍທ່ານ ໂດຍສະເພາະກ່ຽວກັບການຮ່ວມມືຂອງທັງ ສອງຝ່າຍ ລາວ-ກຳປູເຈຍ ໃນການຕົກລົງເຮັດວຽກຮ່ວມກັນ. ໃນນັ້ນ, ຈະໄດ້ເຫັນເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງ 04 ຫຼັກການ ທີ່ສອງຝ່າຍໄດ້ເອກະພາບນຳກັນ ໂດຍມີເນື້ອໃນລະອຽດ ດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້:

1. ບົນພື້ນຖານຮັບຮູ້ຊາຍແດນຕິດຕໍ່ກັນ, ເຂດແດນທີ່ມີມາແຕ່ເມື່ອຄາວຫົວເມືອງຂຶ້ນປະໄວ້ ໂດຍອີງ ຕາມແຜນທີ່ 1/100.000 ແລະ ແຜນທີ່ອື່ນໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງພິມອອກ ແຕ່ປີ 1933-1953 ໂດຍພະແນກ ແຜນທີ່ຂອງອິນດູຈີນ.
2. ບົນພື້ນຖານຫຼັກການຕ່າງໆທີ່ສາກົນຮັບຮູ້ ກ່ຽວກັບການຂີດເສັ້ນຊາຍແດນ.
3. ບົນພື້ນຖານຄຳນຶງເຖິງເຂດທີ່ປະຊາຊົນຄຸ້ມຄອງຕົວຈິງ ທີ່ສືບທອດກັນມາຫຼາຍເຊັ່ນຄົນ.
4. ບົນພື້ນຖານຄວາມສະເໝີພາບ, ທ່ຽງທຳ, ສົມເຫດສົມຜົນ, ຜ່ອນສັ້ນຜ່ອນຍາວໃຫ້ກັນ, ເຄົາລົບ ສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງກັນ ແລະ ເປັນເອກະພາບຢ່າງສົມບູນ.

ເພື່ອດຳເນີນການສຳຫຼວດ ແລະ ປັກຫຼັກໝາຍຊາຍແດນຢູ່ພື້ນທີ່ຕົວຈິງຮ່ວມກັນ, ໃນກອງປະຊຸມ ຄັ້ງທີ II ຂອງຄະນະກຳມາທິການສອງຝ່າຍ ທີ່ນະຄອນຫຼວງພະນົມເປັນ ໃນລະຫວ່າງວັນທີ 02-06 ມິຖຸ ນາ 1997 ສອງຝ່າຍໄດ້ພ້ອມກັນສ້າງຕັ້ງ ຄະນະອະນຸກຳມະການເຕັກນິກຊາຍແດນຮ່ວມ ລາວ-ກຳປູເຈຍ; ກຳປູເຈຍ-ລາວ ແລະ ໄດ້ກຳນົດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງຄະນະດັ່ງກ່າວ.

ໃນໂອກາດດຽວກັນນີ້, ຄະນະຜູ້ແທນຂອງລາວ ແລະ ກຳປູເຈຍ ຍັງໄດ້ສະແດງເຈດຕະນາລົມຂອງ ຕົນວ່າ ພາຍຫຼັງສຳເລັດການສຳຫຼວດ ແລະ ປັກຫຼັກໝາຍຊາຍແດນທາງບົກ ແລະ ທາງນ້ຳແລ້ວ ສອງປະ ເທດຈະດຳເນີນບັນດາຂັ້ນຕອນຕ່າງໆ ເພື່ອກ້າວໄປເຖິງການສ້າງສົນທິສັນຍາວ່າດ້ວຍການກຳນົດເສັ້ນຊາຍ ແດນຮ່ວມກັນ.

ເປັນທີ່ໜ້າສົນໃຈທີ່ສຸດ ກ່ຽວກັບບ່ອນອີງໃນການປະຕິບັດງານ ແລະ ການສຳຫຼວດທາງພາກສະ ໜາມຂອງຄະນະອະນຸກຳມະການເຕັກນິກຮ່ວມສອງຝ່າຍ ລາວ-ກຳປູເຈຍ; ກຳປູເຈຍ-ລາວ ທີ່ຕົກລົງກັນ ໃນກອງປະຊຸມຄະນະກຳມາທິການຊາຍແດນຄັ້ງທີ III ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໃນລະຫວ່າງວັນທີ 12-16 ມັງກອນ 1998, ສອງຝ່າຍໄດ້ຮັບຮອງເອົາແຜນທີ່ ມາດຕາສ່ວນ 1/100.000 ຈຳນວນ 11 ແຜ່ນ ແລະ ແຜນທີ່ມາດຕາສ່ວນ 1/50.000 UTM ພິມໂດຍກົມແຜນທີ່ອາເມລິກາ ຈຳນວນ 19 ແຜ່ນ. ສອງຝ່າຍ ໄດ້ຖ່າຍທອດເສັ້ນຊາຍແດນ ຈາກແຜນທີ່ມາດຕາສ່ວນ 1/100.000 ແລະ ແຜນທີ່ໆກ່ຽວຂ້ອງ ລົງໃສ່ ແຜນທີ່ຂາວມາດຕາສ່ວນ 1/50.000 UTM ເພື່ອສົມທຽບທິດເນັ່ງເສັ້ນຊາຍແດນ ບົນພື້ນຖານ 04 ຫຼັກ ການທີ່ໄດ້ຮັບຮອງເອົາແລ້ວນັ້ນ ອັນເປັນການສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງວິທີການເຮັດວຽກນຳກັນ.
ໂດຍອີງຕາມພາກປະຕິບັດຂອງສາກົນກອງປະຊຸມຂອງຄະນະກຳມາທິການຮ່ວມນັ້ນ ຈະມີການຜັດ ປ່ຽນກັນຈັດໃນປະເທດຂອງກັນ ແລະ ກັນ. ສະນັ້ນ, ໃນກອງປະຊຸມຄັ້ງທີ IV ທີ່ນະຄອນຫຼວງພະນົມເປັນ ໃນລະຫວ່າງວັນທີ 17-22 ພຶດສະພາ 1999, ສອງຝ່າຍ ໄດ້ມີການສົມທຽບທິດເນັ່ງເສັ້ຊາຍແດນທີ່ແຕ່ລະ ຝ່າຍຂີດ, ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນມີຄວາມຄ້າຍຄຽງກັນ, ຍົກເວັ້ນບໍລິເວນແກ້ງຕໍມໍຄອຍ-ຫ້ວຍຕະເງົາ ແລະ ຈຸດອື່ນຈຳນວນໜຶ່ງ ຍ້ອນວ່າ ແຕ່ລະຝ່າຍໄດ້ຂີດທິດເນັ່ງເສັ້ນຊາຍແດນແຕກຕ່າງກັນ ໂດຍອີງຕາມແຜນ ທີ່ໆກ່ຽວຂ້ອງ ພິມອອກໃນໄລຍະ ປີ 1933 ເຖິງ 1953 ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຫຼັກການດັ່ງກ່າວມາຂ້າງເທິງ ນັ້ນ.
ເຖິງແນວໃດກໍຕາມ, ທັງສອງຝ່າຍ ກໍໄດ້ຕົກລົງສຳຫຼວດພື້ນທີ່ຕົວຈິງນຳກັນ ໂດຍທີ່ກ່ອນການລົງສຳ ຫຼວດພື້ນທີ່ຕົວຈິງ, ສອງຝ່າຍ ໂດຍແມ່ນ ຄະນະອະນຸກຳມະການເຕັກນິກຮ່ວມ ກໍໄດ້ມີການຮ່າງຂໍ້ກຳນົດ ທາງດ້ານເຕັກນິກຮ່ວມກັນ ແລະ ໄດ້ນຳສະເໜີໃຫ້ຄະນະກຳມາທິການຊາຍແດນຮ່ວມ ລາວ-ກຳປູເຈຍ; ກຳປູເຈຍ-ລາວ ພິຈາລະນາຮັບຮອງເອົາ ເພື່ອເປັນບ່ອນອີງສະເພາະໃຫ້ແກ່ການດຳເນີນການສຳຫຼວດ ແລະ ປັກຫຼັກໝາຍຊາຍແດນຮ່ວມກັນໃນເວລາຕໍ່ມາ.

1. ສະພາບການສຳຫຼວດ ແລະ ປັກຫຼັກໝາຍຊາຍແດນ ລະຫວ່າງ ສາທາລະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ແລະ ຣາຊະອານາຈັກ ກຳປູເຈຍ.

ສາທາລະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ແລະ ຣາຊະອານາຈັກ ກຳປູເຈຍ ມີຊາຍແດນຮ່ວມ ກັນປະມານ 535 ກິໂລແມັດ, ເບື້ອງລາວມີ ແຂວງຈຳປາສັກ ແລະ ແຂວງອັດຕະປື, ເບື້ອງກຳປູເຈຍມີ ແຂວງຊຽງແຕງ ແລະ ແຂວງຣັດຕະນະຄີຣີ.
ຫຼັງຈາກໄດ້ມີການປຶກສາຫາລື ແລະ ຮັບຮອງເອົາບັນດາຫຼັກການເພື່ອເປັນບ່ອນອີງ ກໍຄືໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ກົນໄກຕ່າງໆ ທີ່ຈຳເປັນໃຫ້ແກ່ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານຮ່ວມກັນແລ້ວ, ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະ ໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ແລະ ຣາຊະອານາຈັກ ກຳປູເຈຍ ໄດ້ເລີ່ມດຳເນີນການສຳຫຼວດິດເນັ່ງເສັ້ນຊາຍແດນຢູ່ ພື້ນທີ່ຕົວຈິງຮ່ວມກັນເລີ່ມແຕ່ປີ 2000 ເປັນຕົ້ນມາ.

ໃນການສຳຫຼວດພື້ນທີ່ຕົວຈິງຢູ່ບໍລິເວນໃດທີ່ມີຄວາມເປັນເອກະພາບກັນກ່ຽວກັບທິດເນັ່ງເສັ້ນຊາຍ ແດນ, ສອງຝ່າຍໄດ້ປັກຫຼັກໝາຍຊາຍແດນໄປພ້ອມ, ໃນເບື້ອງຕົ້ນແມ່ນຫຼັກໝາຍຊາຍແດນຊົ່ວຄາວ ຕໍ່ມາສອງຝ່າຍໄດ້ເປັນເອກະພາບກັນຍົກລະດັບຂຶ້ນເປັນຫຼັກໝາຍຊາຍແດນຖາວອນ ໃນປີ 2009.


ຈາກການເຄື່ອນໄຫວສຳຫຼວດທິດເນັ່ງເສັ້ນຊາຍແດນ ແລະ ປັກຫຼັກໝາຍຊາຍແດນຢູ່ພື້ນທີ່ຕົວຈິງ ແຕ່ປີ 2000 ມາເຖິງປະຈຸບັນ, ສອງຝ່າຍສາມາດມີຜົນສຳເລັດຮ່ວມກັນ ດັ່ງນີ້:
– ສາມາດສຳຫຼວດທິດເນັ່ງຊາຍແດນພື້ນທີ່ຕົວຈິງສຳເລັດ 465 ກິໂລແມັດ, ເທົ່າກັບ 87% ຂອງ ຄວາມຍາວເສັ້ນຊາຍແດນຮ່ວມທັງໝົດທີ່ມີປະມານ 535 ກິໂລແມັດ.
– ສາມາດປັກຫຼັກໝາຍຊາຍແດນຮ່ວມກັນແລ້ວຈຳນວນ 126 ຫຼັກໝາຍ, ເຊິ່ງມີຫຼັກໝາຍດຽວຈຳ ນວນ 10 ຫຼັກໝາຍ. ໃນນີ້, ສອງຝ່າຍ ໄດ້ຮັບຮອງເອົາແລ້ວຈຳນວນ 121 ຫຼັກໝາຍຢູ່ໃນ ສັນຍາລະ ຫວ່າງລັດຖະບານແຫ່ງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ແລະ ລັດຖະບານ ແຫ່ງ ຣາຊະອານາຈັກ ກຳປູເຈຍ ວ່າດ້ວຍ ການກຳນົດເສັ້ນຊາຍແດນ ລະຫວ່າງ ສອງປະເທດ, ສະບັບລົງ ວັນທີ 25 ພະຈິກ 2009.

(ກະລຸນາຕິດຕາມອ່ານໃນຫົວຂໍ້ຕໍ່ໄປ ເຊິ່ງເປັນຫົວຂໍ້ທີ2 ຂອງພາກທີ2 ເວົ້າກ່ຽວກັບຈຸດຄົງຄ້າງຊາຍແດນລະຫວ່າງ ສອງປະເທດ)

ຄັດຈາກປຶ້ມ: ຄວາມເປັນຈິງກ່ຽວກັບຈຸດຄົງຄ້າງເສັ້ນຊາຍແດນລາວ-ກຳປູເຈຍ, ສະຖາບັນວິທະຍາສາດສັງຄົມແຫ່ງຊາດປີ2018

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here